دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز
بازتعریف رسالت استادی در آینه اخلاق پزشکی
همزمان با فرا رسیدن دوازدهم اردیبهشتماه، سالروز شهادت استاد شهید مرتضی مطهری و گرامیداشت روز معلم و استاد، دکتر حسین محمودیان، عضو هیات علمی گروه اخلاق پزشکی دانشکده پزشکی با بررسی ابعاد چندگانه و حیاتی رسالت استادی در محیطهای دانشگاهی پرداخت.
به گزارش روابط عمومی دانشکده پزشکی، دکتر محمودیان با تأکید بر اینکه رسالت استادی در دانشگاه بسیار فراتر از تدریس در کلاس است، این جایگاه را یکی از پیچیدهترین و حساسترین نقشهای اجتماعی و علمی توصیف کرد.او با رویکردی آکادمیک و اخلاقمدار، رسالتِ استادی را در چهار محور بنیادین دستهبندی کرد:
۱. رسالت آموزشی
دکتر محمودیان سطح آموزش دانشگاهی را متمایز از مدرسه دانسته و ارائه مفاهیم پیچیده به شکلی منسجم و علمی سه وظیفه اصلی را در این بخش برشمرد:
- انتقال دانش ساختاریافته: ارائه مفاهیم پیچیده به شکلی منسجم و علمی.
- آموزش روش تفکر: او تأکید کرد رسالت اصلی استاد آموزشِ چگونه فکر کردن است، نه صرفاً چه چیزی فکر کردن؛ تا دانشجو از پذیرش کورکورانه مطالب به سمت پرسشگری و نقد علمی حرکت کند.
- بهروزرسانی دانش: حرکت همیشگی در لبهی دانش برای جلوگیری از تدریس مطالب منسوخ.
۲. رسالت پژوهشی
این عضو هیئت علمی گروه اخلاق پزشکی، استاد را تولیدکننده دانش دانست و موارد زیر را از وظایف لاینفک این جایگاه برشمرد:
- پیشبرد مرزهای علم از طریق تحقیقات اصیل.
- انتشار یافتهها در قالب مقالات و کتب برای اشتراکگذاری با جامعه جهانی.
- ایجاد بسترهای تحقیق برای شکوفایی مهارتهای پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی.
۳. رسالت تربیتی و مربیگری
دکتر محمودیان با اشاره به ریشه واژه استاد (به معنای مرشد)، این بخش را جوهره اصلی جایگاه استادی دانست:
- هدایت شغلی: کمک به دانشجو برای انتخاب مسیر آینده.
- الگو بودن: وی تصریح کرد که رفتار اخلاقی، وقتشناسی و صداقت پژوهشی استاد، تأثیر عمیقتری از سخنان او بر دانشجویان دارد.
- تقویت اعتمادبهنفس علمی: تبدیل دانشجو به یک دانشمند یا متخصص خبره.
۴. رسالت اجتماعی و اخلاق حرفهای
استاد گروه اخلاق پزشکی دانشکده، دانشگاه را نه یک جزیره جداافتاده، بلکه بخشی از بطن جامعه دانست و تأکید کرد:
- استاد موظف است دانش خود را در خدمت حل مسائل واقعی جامعه (اقتصادی، سلامت و...) به کار گیرد.
- مشارکت در خدمات علمی، داوریها و تصمیمگیریهای استراتژیک دانشگاهی الزامی است.
- ایستادگی در برابر تقلب، سرقت علمی و سوءاستفاده از موقعیت، از سنگینترین وظایف اخلاقی استاد است.
دکتر محمودیان در بخش پایانی پیام خود، تمایزی کلیدی قائل شد:تفاوت بین مدرس و استاد در این است که مدرس دانش موجود را بازگو میکند تا دانشجو یاد بگیرد؛ اما استاد با ایجاد پرسش، مسیر تولید دانش را برای دانشجو هموار میکند و او را از یک گیرنده اطلاعات به یک تولیدکننده اندیشه تبدیل میکند.او در پایان، رسالت نهایی استادی را تربیت نسلهایی دانست که بتوانند جهان را از طریق عینک علم و خرد، دوباره بازتعریف کنند.
- تقویت اعتمادبهنفس علمی: تبدیل دانشجو به یک دانشمند یا متخصص خبره.
۴. رسالت اجتماعی و اخلاق حرفهای
استاد گروه اخلاق پزشکی دانشکده، دانشگاه را نه یک جزیره جداافتاده، بلکه بخشی از بطن جامعه دانست و تأکید کرد:
- استاد موظف است دانش خود را در خدمت حل مسائل واقعی جامعه (اقتصادی، سلامت و...) به کار گیرد.
- مشارکت در خدمات علمی، داوریها و تصمیمگیریهای استراتژیک دانشگاهی الزامی است.
- ایستادگی در برابر تقلب، سرقت علمی و سوءاستفاده از موقعیت، از سنگینترین وظایف اخلاقی استاد است.
دکتر محمودیان در بخش پایانی پیام خود، تمایزی کلیدی قائل شد:تفاوت بین مدرس و استاد در این است که مدرس دانش موجود را بازگو میکند تا دانشجو یاد بگیرد؛ اما استاد با ایجاد پرسش، مسیر تولید دانش را برای دانشجو هموار میکند و او را از یک گیرنده اطلاعات به یک تولیدکننده اندیشه تبدیل میکند.او در پایان، رسالت نهایی استادی را تربیت نسلهایی دانست که بتوانند جهان را از طریق عینک علم و خرد، دوباره بازتعریف کنند.
نظر دهید